Steenkool

RWE gebruikt steenkolen voor de opwekking van elektriciteit en warmte in haar Nederlandse centrales. Die steenkolen worden wereldwijd gewonnen. Stakeholders vragen om meer openheid over de in Nederland gebruikte kolen. Van welke mijnen worden de kolen gekocht? Worden daar de sociale waarden en de milieunormen gerespecteerd? 

RWE ziet het als haar verantwoordelijkheid om de sociale en milieuomstandigheden in en om de mijnen en in andere schakels in de kolenketen te verbeteren. We streven er ook naar de herkomst van de steenkool transparanter te maken. Op die manier is het eenvoudiger om na te gaan of de arbeidsomstandigheden in de kolenmijnen goed zijn en of de impact van de kolenwinning op de natuurlijke omgeving wordt beperkt.

Kolendialoog
RWE en de andere drie energiebedrijven met kolencentrales in Nederland zijn al enkele jaren met overheid, NGO’s en mijnbouwbedrijven in gesprek over het verbeteren van de situatie in en om de steenkolenmijnen in landen als Columbia en Zuid-Afrika.
De gesprekken over kolen begonnen in 2010 met de zogenaamde kolendialoog. Het doel was meer transparantie over de herkomst van in Nederland gebruikte kolen en het ontwikkelen van auditcriteria voor het beoordelen van arbeidsomstandigheden, welvaart en het milieu in en om de mijnen. Deze constructieve dialoog resulteerde in 2013 in een set auditcriteria voor mijnbouwbedrijven en een afspraak dat de Nederlandse energiebedrijven een jaarlijkse groepsgewijze herkomstrapportage zouden publiceren van de ingekochte steenkolen.

RWE en de andere energiebedrijven presenteerden in 2013 ook hun visie op maatschappelijke verantwoordelijkheid in de kolenketen. Deze visie, die ook aan Minister Ploumen van Buitenlandse Handel werd aangeboden, gaat uit van een kolenketen met daarin respect voor het (leef)milieu en de mensenrechten. Ook dragen de partijen uit de keten bij aan het welzijn van mensen en gemeenschappen die betrokken zijn bij de kolenwinning.

Convenant
In november 2014 hebben vier in Nederland opererende energiebedrijven, waaronder RWE, en minister Ploumen van Buitenlandse Handel een convenant gesloten. Daarin zijn afspraken vastgelegd over transparantie over de herkomst van kolen en het verbeteren van de situatie in en om de mijnen en de rol van de verschillende betrokken partijen daarin. Het convenant past in de Internationale MVO beleidsvisie van de Nederlandse overheid om samen met het bedrijfsleven ketenvraagstukken gestructureerd en oplossingsgericht aan te pakken.

Belangrijke uitgangspunten in het convenant zijn de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen en de UN Guiding Principles for Business and Human Rights. Het convenant richt zich op de rol en verantwoordelijkheid van de energiebedrijven in de mondiale kolenketen en op de mogelijkheden van de Nederlandse overheid om bedrijven in hun beleidsambities te ondersteunen.

In oktober 2015 is het eerste rapport verschenen waarin de ondertekenaars van het convenant verslag doen van hun activiteiten in het afgelopen jaar.

Bettercoal
RWE richtte samen met andere grote Europese energiebedrijven in 2012 het Bettercoal Initiative op. Dit initiatief moet leiden tot meer transparantie over de condities waaronder kolen gemijnd worden. Onder meer door onafhankelijke inspecties en afspraken over verbetering van de ethische-, sociale- en milieustandaarden.

In juni 2013 werd de Bettercoal Code of Practice formeel van kracht. Deze gedragscode is ontwikkeld door middel van een wereldwijd consultatieproces en is besproken met betrokkenen in de belangrijkste kolenproductielanden (Colombia, Zuid-Afrika, Rusland, Indonesië). Tevens werden de voorbereidingen getroffen voor onafhankelijke audits en door de mijnbouwbedrijven zelf uit te voeren self-assessments. De leden van Bettercoal hebben hun leveranciers aangeschreven om hen over deze stappen te informeren. 

In 2014 zijn de eerste onafhankelijke audits van kolenmijnen in de belangrijkste productielanden uitgevoerd en waar nodig zullen verbetertrajecten worden voorgesteld aan de mijneigenaren. De informatie uit de audits en self-assessments zal meegenomen worden in onze inkoopprocessen en de beoordeling van potentiële leveranciers.

Inkoop van steenkool
Samen met de andere energieproducerende bedrijven in Nederland staat RWE voor een maatschappelijk verantwoorde bedrijfsvoering. Daarbij past vanzelfsprekend ook transparantie over hun bedrijfsactiviteiten. De vraag om helderheid over de herkomst van brandstoffen, in dit geval steenkool, en het effect van de winning van deze brandstof op de omgeving nemen zij dan ook uiterst serieus. 

Steenkool wordt over het algemeen betrokken van internationale mijnbouwbedrijven of ingekocht op de wereldhandelsmarkt voor brandstoffen. De controle op de herkomst van steenkool die op de markt wordt ingekocht, gebeurt bijvoorbeeld aan de hand van VN-richtlijnen, zoals geformuleerd door UN Global Compact. Criteria zoals het respecteren van mensenrechten en vakbondsvrijheid en het bestrijden van corruptie maken zodoende onderdeel uit van het inkoopbeleid. 

Controlemechanismen
De producenten van energie in Nederland maken allen gebruik van strenge controlemechanismen (Counter Party Risk Assessment) en/of gedragscodes die gelden voor de energieproducenten zelf én de wederpartijen waarmee zaken wordt gedaan. Mocht een wederpartij niet voldoen aan de gestelde criteria, dan wordt er actie ondernomen om hierin zo snel mogelijk aantoonbaar verandering te brengen. In het geval waarin de energieproducenten via derden worden geconfronteerd met mogelijk onjuiste praktijken, zullen zij de daarvoor ingerichte controlemechanismen in werking stellen.

Wereldmarkt
De energiebedrijven zijn zich bewust dat inzicht in de herkomst van steenkool niet in alle gevallen mogelijk is. Van kolen die niet rechtstreeks via een leverancier van mijnen worden betrokken, maar worden ingekocht op de wereldmarkt bestaan op dit moment geen waarborgen in de vorm van controlemechanismen. Deze handel is daarbij internationaal en afspraken daarover dienen dan ook op dit niveau te worden gemaakt.

Verantwoordelijkheden
In de keten van winning, levering en gebruik van kolen hebben de verschillende partijen hun eigen verantwoordelijkheid. Het is niet eenvoudig om als partij aan het eind van de keten verantwoordelijkheid voor de hele keten te nemen en te borgen. De urgentie en noodzaak om een verantwoorde winning van steenkool te waarborgen wordt echter wel zo gevoeld. Het aangegeven inkoopbeleid van de bedrijven, de daarbij ingebouwde controlemechanismen en/of gedragscodes vormen daarvoor nu de basis. De energiebedrijven zijn intussen gestart met het opzetten van een dialoog met andere betrokken partijen en maatschappelijke organisaties om de mogelijkheden voor een nog verdergaande invulling van ketenverantwoordelijkheid te onderzoeken. De bedrijven zullen samen met de betrokken partijen en organisaties in de nabije toekomst ook publiekelijk verslag doen van de uitkomsten van deze dialoog.

Gedragscode
De handelsdivisie RWE, RWE Supply & Trading, koopt over de hele wereld de kolen voor centrales in. Alle zakelijke relaties en bedrijfsactiviteiten van de onderneming vallen onder de RWE-gedragscode. RWE stelt deze code aan haar zakelijke partners, leveranciers en klanten ter beschikking en dringt erop aan dat deze zich hieraan houden.

Counterparty Risk Assessment
De partijen waar RWE Supply & Trading zaken mee doet (of partijen waar RWE Supply & Trading zaken mee zou kunnen doen), moeten zich onderwerpen aan een zogenaamde ‘Counterparty Risk Assessment’. Met deze partijen worden uitsluitend zaken gedaan, wanneer uit het assessment blijkt dat er geen bezwaren zijn, die een zakelijke relatie in de weg zouden staan. De informatie uit deze beoordeling is marktrelevant en dus vertrouwelijk. De zakelijke relaties van RWE met deze partijen worden eveneens vertrouwelijk behandeld.

Het assessment bestaat uit een uitvoerige checklijst, aan de hand waarvan milieubewustzijn, sociaal gedrag en de creditwaardigheid van de zakelijke partner beoordeeld worden. Op deze manier weten wij of de eventuele zakenpartner zich houdt aan de gedragscode. RWE bezoekt de zakenpartners en locaties regelmatig. De situatie wordt dan zo exact mogelijk in kaart gebracht. Vervolgens wordt de ingewonnen informatie andermaal getoetst.

Lijst met steenkoolmijnen
Samen met andere energiebedrijven (Uniper, Engie en Nuon/Vattenfall) stelt RWE jaarlijks een lijst samen van de mijnen die kolen aan Nederlandse energiecentrales leveren. In bijgaande rapportage staat een overzicht van alle mijnen of mijnbouwregio’s waar in 2015 kolen vandaan kwamen die in Nederlandse werden gebruikt voor de productie van elektriciteit. De rapportage is samengesteld door DNV GL op basis van door RWE en de overige bedrijven verstrekte gegevens over de herkomst van de kolen.