Eksploatacja węgla brunatnego w Zagłębiu Nadreńskim

Przemiany w wykorzystaniu węgla brunatnego

W Zagłębiu Nadreńskim węgiel brunatny jest wydobywany już od XVIII wieku. Budowa pierwszej prasy brykietującej w Nadrenii w r. 1877 stworzyła podwaliny pod dużą gałąź przemysłu. Od r. 1910 doszło do tego wykorzystanie węgla brunatnego do produkcji energii elektrycznej w elektrowniach.
W początkach lat 50. w wykorzystaniu węgla brunatnego zaszły bardzo istotne przemiany. Do początku lat 60. kluczowa była produkcja paliw do ogrzewania mieszkań. Ponad połowa wydobytego węgla służyła do produkcji brykietu. Wraz z wkroczeniem na rynek grzewczy oleju opałowego i gazu ziemnego paliwa stałe były coraz bardziej przez nie wypierane. Już od połowy lat 70. dominującą formą wykorzystania węgla brunatnego stało się jego spalanie w elektrowniach.

Przetwarzanie na energię elektryczną głównym obszarem wykorzystania

W r. 2012 około 90 proc. węgla brunatnego wydobytego w Zagłębiu Nadreńskim zostało zużyte do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Elektrownie opalane węglem brunatnym pracują w zasadzie w podstawie obciążenia, tzn. w ruchu ciągłym. Dzięki powiązaniu kopalni odkrywkowych z elektrowniami jednostki wytwórcze na bazie węgla brunatnego zapewniają najwyższy stopień bezpieczeństwa energetycznego. Jednocześnie transport węgla brunatnego praktycznie nie obciąża infrastruktury publicznej. Elektrownie na węgiel brunatny znajdujące się w Nadrenii dysponują mocą osiągalną brutto w wysokości 10 tys. megawatów. Te wyposażone w nowoczesne instalacje oczyszczania spalin jednostki wytwórcze wygenerowały w r. 2012 około 70 mld kWh energii elektrycznej. Odpowiadało to 11,4 proc. całej produkcji energii elektrycznej brutto w Niemczech. W Nadrenii-Północnej Westfalii co druga kilowatogodzina wyprodukowanej energii elektrycznej bazuje na nadreńskim węglu brunatnym.

Produkty przeróbki węgla i ich zastosowanie

Drugim, oprócz spalania w elektrowniach, najważniejszym obszarem wykorzystania węgla brunatnego jest jego przerób na brykiety, pył, węgiel dla złóż fluidalnych i koks. RWE Power posiada trzy zakłady przeróbki węgla: Fortuna-Nord, Ville/Berrenrath i Frechen. W zakładach tych w r. 2012 11 mln t surowego węgla brunatnego zostało przerobionych na 1,2 mln t brykietów, 3 mln t pyłu, 0,4 mln t węgla dla złóż fluidalnych oraz 0,2 mln t koksu. Produkty z przeróbki węgla brunatnego z powodzeniem stosuje się w gospodarstwach domowych w celach grzewczych oraz w różnych branżach przemysłowych (np. do produkcji pary w instalacjach kotłowych, przy wytwarzaniu ciepła na potrzeby procesów technologicznych, w oczyszczaniu spalin i ścieków …). Niemieckie produkty z węgla brunatnego dają się długoterminowo skalkulować i nie zależą od wpływów zewnętrznopolitycznych.

Sprzedażą produktów z węgla brunatnego z Zagłębia Nadreńskiego zajmuje się spółka Rheinbraun Brennstoff GmbH (RBB) z Kolonii. RBB jako 100-proc. spółka-córka RV Rheinbraun Handel und Dienstleistungen GmbH jest spółką zależną RWE Power.

Płaszczyzna napięć między górnictwem odkrywkowym a regionem

Górnictwo węgla brunatnego jest nierozłącznie związane z ingerencją w środowisko człowieka i przyrody. Całokształt planowania wydobycia węgla brunatnego jest procesem wielostopniowym, który wybiega w przyszłość na cztery do pięciu dziesięcioleci. Po zakończeniu eksploatacji następuje faza rekultywacji, której celem jest restytucja użyteczności powierzchni i przywrócenie im ich regionalnego charakteru. Cel ten osiąga się poprzez zasiedlenie typowych dla danego krajobrazu gatunków roślin i zwierząt.